السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )

150

تحرير الوسيله ( فارسى )

يكى از آن‌ها اين است كه حقيقتاً گرفته شود ، به اينكه پاى آن يا شاخ يا بال آن را بگيرد يا با طناب و مانند آن ، آن را ببندد به شرطى كه به قصد شكار و تملك آن باشد و اما در صورت عدم قصد داراى اشكال است ، چنان كه اگر با قصد خلاف آن باشد ، مالك نمىشود . دومى آن‌ها اين است كه در وسيله‌اى كه عادتاً براى شكار است واقع شود مانند طناب و دام و تور و مانند اين‌ها در صورتى كه آن را براى شكار نصب كرده باشد . سومى آن‌ها اين است كه به سبب وسيله‌اى آن را غير ممتنع و تسليم كند ، مانند اينكه به آن تير بزند و به طورى مجروح شود كه مانع دويدن آن شود يا بالش را بشكند كه از پريدن آن جلوگيرى نمايد ؛ چه اين وسيله از وسايل حلال كنندهء شكار باشد مانند تير و سگ تعليم يافته ، يا از غير اين‌ها باشد مانند سنگ و چوب و يوزپلنگ و باز و شاهين و غير اين‌ها . و در اين هم معتبر است كه به كار بردن وسيله به قصد شكار و تملك باشد ؛ پس اگر بيهوده يا براى نشانه‌گيرى يا براى غرض ديگرى تير بزند ، مالك آن نمىشود ؛ پس اگر شخص ديگرى به قصد تملك آن را بگيرد ، مالك آن مىشود . مسأله 16 - هر چيزى كه وسيلهء ثابت نگهداشتن حيوان و بر طرف نمودن امتناع و سرپيچى آن ، قرار داده شود ظاهراً ملحق به وسيلهء شكار مىشود و لو اينكه گودالى در راه او كنده شود تا در آن بيفتد ، يا به اينكه در زمينى آب انداخته شود تا اينكه زمين به صورت باتلاق درآيد و حيوان در آن فرو رود ، يا درب چيز تنگى بازشود و دانه در آن ريخته شود تا گنجشك‌ها داخل آن شوند و درب به روى آن‌ها بسته شود و امتناع آن‌ها از بين برود . و اما اگر درب خانه و يا اتاق را به همين منظور باز نمايد و آن‌ها داخل آن شوند در حالى كه در خانه و اتاق بر امتناعشان باقى باشند ، ظاهراً با بستن درب ، مالك آن‌ها نمىشود ، همانطور كه اگر پرنده در خانهء او لانه كند ، به مجرّد آن ، مالك پرنده نمىشود . و اگر حيوانى در زمين باتلاقى او در گل فرو رود ، مادامىكه زمين را به منظور شكار ، چنين نكرده باشد نيز چنين است ؛ پس اگر شخصى بعد از آن ، آن را بگيرد مالكش مىشود ، اگر چه در صورتى كه بدون اذن او داخل خانه يا زمين او شود ، معصيت كرده است . مسأله 17 - اگر حيوانى را تعقيب كند تا خسته شود و از دويدن بايستد ، مادامىكه او را نگرفته مالك او نمىشود ؛ پس اگر ديگرى قبل از او آن را بگيرد ، مالكش مىشود .